به گزارش خبرخورموسی ؛ دکتر فرید قنواتی دبیر و  مدیر یکی از هنرستان های شهر بندرامام خمینی در متنی نوشت:

نگاه یک مدیر مدرسه و جامعه‌شناس آموزش و پرورش

در روزهای اخیر، افزایش میزان آلاینده‌های جوی در استان خوزستان منجر به تصمیم کارگروه اضطرار آلودگی هوا برای تعطیلی مدارس ابتدایی و متوسطه اول شد؛ با این حال، مدارس متوسطه دوم و دانشگاه‌ها همچنان باز ماندند. این تصمیم نه‌تنها موجب سردرگمی و نگرانی شدید خانواده‌ها شده است، بلکه از منظر آموزشی، اجتماعی و مدیریتی نیز پیامدهای قابل تأملی دارد.

مغایرت با اصول عدالت آموزشی و سلامت دانش‌آموزان

بر اساس ماده ۲۹ قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران، دولت موظف است سلامت و آموزش آحاد ملت را به صورت برابر تأمین کند. همچنین طبق بند ۱ از سند تحول بنیادین آموزش و پرورش، «صیانت از سلامت جسمی و روانی دانش‌آموزان» از الزامات اساسی نظام تعلیم و تربیت است.

با این وجود، تصمیم اخیر کارگروه اضطرار، سلامت دانش‌آموزان متوسطه دوم را در معرض خطر قرار داده است؛ زیرا آلودگی هوا تفاوتی میان مقاطع تحصیلی قائل نمی‌شود و آسیب‌های تنفسی ناشی از ذرات معلق کمتر از ۲.۵ میکرون برای نوجوانان نیز به همان میزان جدی است. این رویکرد تبعیض‌آمیز، با اصول عدالت آموزشی و حق بر سلامت مغایرت دارد.

پیامدهای آموزشی و مدیریتی تصمیم

از منظر مدیریتی، باز ماندن مدارس متوسطه دوم در حالی که سایر مقاطع تعطیل شده‌اند، موجب چندگانگی در نظام آموزشی استان و اختلال در برنامه‌ریزی مدیران مدارس شده است.

دانش‌آموزان و معلمان در شرایط اضطرار آلودگی، با کاهش تمرکز، افزایش غیبت و افت عملکرد آموزشی مواجه می‌شوند. غیبت‌های گسترده، برگزاری امتحانات مستمر و اجرای دروس پودمانی (به‌ویژه در هنرستان‌ها) را مختل کرده و عملاً عدالت ارزشیابی را زیر سؤال می‌برد. این مسئله از دیدگاه مدیریت آموزشی مصداق «اختلال در نظم نظام یاددهی–یادگیری» است.

پیامدهای اجتماعی و روانی

از منظر جامعه‌شناسی آموزش، تصمیمات ناهماهنگ در شرایط بحرانی سبب کاهش اعتماد عمومی به نهادهای تصمیم‌گیر می‌شود. والدینی که فرزندان در دو مقطع متفاوت دارند، با تناقض آشکار در سیاست‌گذاری مواجه می‌شوند؛ یکی در خانه به دلیل خطر آلودگی و دیگری ناگزیر از حضور در مدرسه. این وضعیت موجب احساس نابرابری، اضطراب خانوادگی و نارضایتی اجتماعی می‌شود.

همچنین، در شرایطی که دانشگاه‌ها نیز باز مانده‌اند، پیام ضمنی به جامعه این است که «سلامت برخی اقشار اهمیت کمتری دارد»، که از دیدگاه عدالت اجتماعی، قابل قبول نیست.

ضرورت بازنگری در سیاست تصمیم‌گیری

تصمیمات مرتبط با تعطیلی مدارس در شرایط آلودگی باید بر پایه‌ی داده‌های علمی و شاخص کیفیت هوا (AQI) اتخاذ شود، نه بر اساس مقطع تحصیلی. در دستورالعمل‌های سازمان حفاظت محیط‌زیست و وزارت بهداشت، وقتی شاخص آلودگی از عدد ۱۵۰ فراتر رود، توصیه به تعطیلی همه مراکز آموزشی می‌شود. بنابراین، تصمیم اخیر کارگروه اضطرار خوزستان فاقد توجیه علمی و قانونی کافی است.

ضروری است کارگروه اضطرار، با حضور کارشناسان تعلیم و تربیت، نمایندگان آموزش و پرورش و متخصصان سلامت محیط، تصمیماتی یکپارچه و مبتنی بر سلامت عمومی اتخاذ کند.

در نهایت، باید اذعان کرد که هر تصمیمی در حوزه آموزش، به‌ویژه در شرایط بحرانی محیط‌زیستی، مستقیماً بر سرمایه انسانی آینده کشور اثر می‌گذارد.

پیشنهاد می‌شود:

-تصمیم‌گیری درباره تعطیلی مدارس در شرایط آلودگی، به‌صورت یکپارچه برای تمام مقاطع تحصیلی انجام شود.

-در صورت تداوم شرایط، کلاس‌های آنلاین یا جبرانی حضوری برای حفظ تداوم آموزشی برنامه‌ریزی شود.

-اطلاع‌رسانی شفاف و مستند به والدین، برای کاهش اضطراب اجتماعی و افزایش اعتماد به سیاست‌های آموزشی انجام گیرد.

-آلودگی هوا یک بحران زیست‌محیطی است، اما ناهماهنگی در تصمیمات مدیریتی می‌تواند آن را به بحران آموزشی و اجتماعی تبدیل کند. در چنین شرایطی، اولویت باید «سلامت دانش‌آموزان و عدالت آموزشی» باشد، نه صرفاً حفظ ظاهر فعالیت‌های آموزشی.

انتهای پیام/م