به گزارش خبرخورموسی ؛ دکتر حسن لارتی، کارشناس سیاسی خوزستان، در ارتباط زنده برنامه تلویزیونی «دشمن ملت‌ها» که صبح امروز شنبه ۲۴ مردادماه از شبکه یک پخش شد ، با تشریح مفهوم کودتا و بررسی نمونه‌های تاریخی آن، به بازخوانی کودتای ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ و مقایسه آن با تحولات سیاسی و امنیتی سال‌های اخیر پرداخت.

وی در ابتدای سخنان خود با توضیح مفهوم کودتا اظهار کرد: کودتا اقدامی سریع و ناگهانی از سوی بخشی از نظامیان یا سیاسیون برای سرنگونی حکومت است که معمولاً مردم در آن نقش مستقیم ندارند و در بسیاری از موارد نیز عوامل خارجی در طراحی و اجرای آن نقش مؤثری ایفا می‌کنند.

این کارشناس سیاسی خوزستان با اشاره به سابقه دخالت قدرت‌های خارجی در ایران گفت: نفوذ استعمار در کشور از دوره قاجار افزایش یافت و در دوره پهلوی به اوج رسید. به گفته وی، شکل‌گیری حکومت پهلوی نیز با کودتای سوم اسفند ۱۲۹۹ و حمایت انگلیس همراه بود و رضاخان با پشتیبانی قدرت خارجی به قدرت رسید.

نفت؛ محور رقابت قدرت‌های خارجی

لارتی با اشاره به اهمیت نفت در تحولات سیاسی ایران افزود: نفت جنوب از سال‌ها قبل در اختیار انگلیس بود و در همان زمان شوروی نیز به دنبال نفوذ در منابع نفتی شمال و آمریکا در تلاش برای به دست آوردن سهمی از منابع نفتی ایران بود.

وی با اشاره به تغییر موازنه قدرت در جهان پس از جنگ جهانی دوم گفت: آمریکا پس از جنگ جهانی دوم به قدرتی نوظهور تبدیل شد و نقش انگلیس در معادلات جهانی کاهش یافت. در چنین شرایطی، نفت ایران به یکی از محورهای مهم رقابت قدرت‌های خارجی تبدیل شد.

ملی شدن نفت و نقش مصدق

این کارشناس سیاسی خوزستان با اشاره به نهضت ملی شدن صنعت نفت اظهار کرد: در جریان ملی شدن نفت، سه جریان اصلی نقش داشتند؛ جبهه ملی، جریان مذهبی به رهبری آیت‌الله کاشانی و فداییان اسلام.

وی افزود: مصدق با هدف ملی کردن صنعت نفت و مقابله با نفوذ انگلیس، تلاش کرد از یک قدرت سوم یعنی آمریکا کمک بگیرد و تصور می‌کرد با تکیه بر آمریکا می‌تواند در برابر انگلیس ایستادگی کند.

لارتی تصریح کرد: آمریکا در ابتدا از جبهه ملی حمایت کرد تا زمینه نفوذ خود را در ایران فراهم کند، اما پس از توافق و همکاری پشت‌پرده با انگلیس، مسیر خود را تغییر داد و در نهایت کودتای آژاکس برای سرنگونی دولت مصدق اجرا شد.

وی کودتای ۲۸ مرداد را یکی از مهم‌ترین نقاط آغاز دشمنی آمریکا با ایران دانست و گفت: برخی تصور می‌کنند دشمنی ایران و آمریکا از تسخیر سفارت آمریکا در ۱۳ آبان ۱۳۵۸ آغاز شده است، در حالی که باید تاریخ را دقیق‌تر مطالعه کرد؛ کودتای ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ و سرنگونی دولت قانونی مصدق، یکی از اصلی‌ترین نقاط آغاز این دشمنی بود.

درس بزرگ کودتای ۲۸ مرداد

لارتی با بیان اینکه کودتای ۲۸ مرداد برای نسل جوان دارای درس‌های مهمی است، گفت: قدرت‌های استعماری و استکباری قابل اعتماد نیستند و ممکن است در ابتدا با وعده حمایت از یک ملت وارد میدان شوند، اما در نهایت منافع خود را دنبال می‌کنند.

وی افزود: اگر دولت مصدق مسئله ملی شدن نفت را دنبال نمی‌کرد و بر استقلال کشور تأکید نداشت، اساساً چنین تقابلی شکل نمی‌گرفت؛ بنابراین مسئله اصلی، استقلال و ایستادگی در برابر سلطه خارجی بود.

شباهت کودتای ۲۸ مرداد با توطئه دی‌ماه ۱۴۰۴

این کارشناس سیاسی خوزستان در ادامه با اشاره به تحولات دی‌ماه ۱۴۰۴ اظهار کرد: میان کودتای ۲۸ مرداد و توطئه‌ای که در دی‌ماه ۱۴۰۴ علیه ایران شکل گرفت، از نظر الگو و برخی شیوه‌های مورد استفاده، شباهت‌هایی وجود دارد.

لارتی گفت: در هر دو مورد، طراحی خارجی، استفاده از عوامل میدانی، عملیات رسانه‌ای و پشتیبانی مالی از جمله مؤلفه‌هایی بود که مورد استفاده قرار گرفت.

وی افزود: در کودتای ۲۸ مرداد، آمریکا و انگلیس در طراحی کودتا نقش داشتند و در تحولات اخیر نیز به گفته وی، آمریکا و رژیم صهیونیستی در طراحی و هدایت اقدامات نقش داشتند.

لارتی همچنین به نقش عوامل میدانی اشاره کرد و گفت: در کودتای ۲۸ مرداد از اراذل و اوباش و عناصر سازمان‌یافته استفاده شد و در تحولات اخیر نیز گروه‌های تجزیه‌طلب و عوامل وابسته در میدان فعال شدند.

نقش رسانه و عملیات روانی

وی رسانه را یکی دیگر از مؤلفه‌های مشترک عنوان کرد و افزود: در کودتای ۲۸ مرداد، رادیو بی‌بی‌سی در عملیات رسانه‌ای نقش داشت و در تحولات اخیر نیز رسانه‌های خارج از کشور به دنبال اثرگذاری بر افکار عمومی و ایجاد فضای روانی مورد نیاز برای پیشبرد اهداف خود بودند.

لارتی همچنین با اشاره به موضوع پول‌پاشی در کودتاها اظهار کرد: در کودتای ۲۸ مرداد منابع مالی برای جذب و سازماندهی عوامل میدانی اختصاص یافت و در تحولات اخیر نیز هزینه‌های قابل توجهی برای عملیات سیاسی، رسانه‌ای و میدانی انجام شد.

چرا توطئه اخیر ناکام ماند؟

این کارشناس سیاسی خوزستان یکی از مهم‌ترین تفاوت‌های میان سال ۱۳۳۲ و شرایط امروز را رشد آگاهی و بصیرت مردم دانست و گفت: مردم ایران در بزنگاه‌های حساس با حضور خود نشان دادند که اجازه نمی‌دهند بیگانگان برای سرنوشت کشور تصمیم بگیرند.

وی افزود: حضور به‌موقع مردم در صحنه، یکی از عوامل اصلی ناکامی توطئه اخیر بود. مردم وقتی متوجه شدند موضوع صرفاً اعتراض به مشکلات اقتصادی نیست و عوامل خارجی به دنبال اهداف دیگری هستند، مسیر خود را از جریان‌های برانداز جدا کردند.

لارتی اتحاد نیروهای مسلح و مسئولان را عامل مهم دیگر دانست و گفت: ارتش، سپاه، نیروهای امنیتی و انتظامی و مسئولان دولتی در برابر تهدید خارجی در کنار مردم قرار گرفتند و از کشور دفاع کردند.

وی همچنین نقش رسانه ملی و رسانه‌های داخلی را در روشنگری افکار عمومی مهم دانست و افزود: رسانه‌ها با تبیین پشت‌پرده تحولات، اجازه ندادند روایت جریان‌های معاند به روایت غالب در جامعه تبدیل شود.

تقدیر از نیروهای حافظ امنیت

لارتی در ادامه با اشاره به شهدای نیروهای امنیتی، انتظامی و بسیجی اظهار کرد: نیروهای حافظ امنیت در جریان این حوادث جان خود را برای دفاع از مردم، کشور و تمامیت ارضی ایران فدا کردند و این فداکاری‌ها در تاریخ کشور باقی خواهد ماند.

وی با اشاره به حمله به مراکز درمانی و شهادت نیروهای مختلف گفت: جامعه ایران هزینه سنگینی برای حفظ امنیت و استقلال خود پرداخته است و نباید فداکاری شهدا و نیروهای مدافع کشور فراموش شود.

انرژی و نفت؛ عامل مهم سیاست خارجی آمریکا

این کارشناس سیاسی خوزستان در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به اهمیت انرژی در اقتصاد جهان گفت: انرژی، خون اقتصاد دنیاست و بخش مهمی از سیاست خارجی قدرت‌های بزرگ با منابع انرژی گره خورده است.

لارتی با اشاره به سیاست آمریکا در قبال کشورهای نفت‌خیز اظهار کرد: آمریکا تلاش دارد بر منابع انرژی جهان تأثیرگذار باشد و از انرژی به عنوان ابزاری برای تقویت جایگاه خود در رقابت با قدرت‌هایی مانند چین استفاده کند.

وی افزود: در این چارچوب، کشورهایی که منابع عظیم نفت و گاز دارند، همواره در معرض فشار و دخالت قدرت‌های بزرگ قرار گرفته‌اند و ایران نیز به دلیل برخورداری از منابع انرژی و استقلال سیاسی، از این قاعده مستثنی نیست.

ایستادگی در برابر فشار خارجی

لارتی در ادامه با اشاره به تاریخ معاصر ایران و عملکرد برخی حکومت‌ها در برابر قدرت‌های خارجی گفت: در تاریخ ایران مواردی وجود داشته که حاکمان برای حفظ قدرت خود، امتیازاتی را به بیگانگان واگذار کرده‌اند.

وی در مقابل، ایستادگی در برابر فشار خارجی را یکی از مهم‌ترین ویژگی‌های جمهوری اسلامی دانست و اظهار کرد: استقلال کشور زمانی معنا پیدا می‌کند که مسئولان حاضر باشند در برابر فشار قدرت‌های خارجی ایستادگی کنند و منافع ملت را بر ملاحظات شخصی ترجیح دهند.

مردم؛ مهم‌ترین پشتوانه کشور

این کارشناس سیاسی خوزستان در بخش پایانی سخنان خود، مردم ایران را مهم‌ترین پشتوانه کشور در برابر تهدیدهای خارجی دانست و گفت: آنچه در مقاطع حساس تاریخی سرنوشت کشور را تعیین می‌کند، حضور و انسجام مردم است.

وی با اشاره به تجربه جنگ و شرایط بحرانی اخیر افزود: در شرایطی که دشمن تصور می‌کرد با ایجاد فشار نظامی و امنیتی، شکاف گسترده‌ای در جامعه ایران ایجاد خواهد شد، مردم در کنار نیروهای مسلح و مسئولان قرار گرفتند و این محاسبه دشمن با شکست مواجه شد.

لارتی خاطرنشان کرد: تجربه تاریخی ایران از کودتای ۲۸ مرداد تا تحولات امروز نشان می‌دهد هرگاه مردم نسبت به اهداف و پشت‌پرده اقدامات خارجی آگاهی پیدا کنند و مسئولان و نیروهای دفاعی کشور نیز در کنار آنان قرار گیرند، امکان تحمیل اراده بیگانگان بر ملت ایران کاهش خواهد یافت.

وی در پایان تأکید کرد: ملت ایران در طول دهه‌های گذشته نشان داده است که استقلال، تمامیت ارضی و عزت ملی خود را با هیچ قدرت خارجی معامله نخواهد کرد و مهم‌ترین سرمایه کشور، وحدت مردم و ایستادگی آنان در برابر فشارهای خارجی است.

انتهای پیام/م